Politici: focus op gemeenschappelijke doelen!

Gepubliceerd op 11 juni 2016

De gemeenteraad is het hoogste lokale bestuursorgaan. Dat geeft raadsleden zo op het eerste gezicht behoorlijk wat macht. En macht maakt een sociopaat van je, volgens gedragswetenschapper Ben Tiggelaar.

Macht

Narcisme en antisociaal gedrag komt relatief veel voor bij mensen die graag willen leiden. Invloedrijke ondernemers, corporatiedirecteuren en verenigingsbestuurders (al dan niet gelieerd aan politieke partijen) hebben vaak een flinke vinger in de lokale pap. Wat zegt dat over het bedrijven van lokale politiek? Dat de machtsverhoudingen ingewikkeld zijn, en dat als je niet oppast partijpolitieke spelletjes en belangenverstrengelingen een grotere rol gaan spelen dan het in wijsheid besturen van een stad. Het is funest voor het vertrouwen in de politiek. Cijfers van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) laten zien dat het gezamenlijke ledental van politieke partijen de laatste jaren gestaag is gedaald naar een dieptepunt. Het lijkt erop dat steeds minder mensen zich willen binden aan een politieke partij. Wat mij betreft is hiermee de kanteling naar een andere vorm van politiek bedrijven ingezet. Met partijpolitiek komt het gevaar dat bestuurders niet het algemeen belang vooropstellen, maar het behoud of vergroten van hun politieke macht. Gelukkig zijn er zich op veel fronten tegenkrachten aan het ontwikkelen.

Tegenkrachten

Een belangrijke tegenkracht is de toename van het aantal burgerinitiatieven. De afgelopen jaren zijn er in Twente vele ontstaan: burgerinitiatief Stop Injectie Afvalwater Twente, allerlei initiatieven ten behoeve van de vluchtelingenopvang in Hengelo, de Enschedese ‘dierenombudsman’ Henk ten Napel met zijn stichting Zinloos Geweld tegen Dieren, burgerinitiatief de Hoeve ter verbetering van onder andere de biodiversiteit in Sint Isidorushoeve, initiatief De Bombazijn van de Stichting Oldenzaalse Stadstuinen voor het herstel van de oude stadstuinen. De lijst is lang. Deze initiatieven zijn er allemaal op gericht om de leefbaarheid in een dorp of stad te verbeteren. Steeds meer mensen verlangen vanuit een intrinsieke motivatie naar een maatschappij waarin we gezamenlijk zorg dragen voor onze leefomgeving en medemens. Het is een proces dat niet meer is te stoppen. Wel is er een gevaar dat een groep wat minder zelfredzame mensen niet mee komt met deze ontwikkeling. Dit vraagt om een nieuwe vorm van gemeenschapszin.

Verbondenheid

Gemeenten hebben een voorbeeldfunctie als het aankomt op sociale cohesie en verdraagzaamheid. Burgerinitiatieven dienen te worden versterkt. Directe betrokkenheid van burgers dwingt volgens de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) de lokale politiek tot pragmatische oplossingen. Gemeentelijk beleid moet er dan ook op gericht zijn dat onzinnige of verouderde regels die burgerinitiatieven in de weg staan worden aangepast of geschrapt. D66 Hengelo heeft hiertoe het platform www.groenerhengelo.nl opgezet. Inwoners kunnen suggesties insturen voor (duurzame) initiatieven of melding maken van regels die deze in de weg staan. Op termijn zal het initiatief moeten worden ontvlochten van de partij omdat (de schijn van) partijbelang voorkomen dient te worden. Het is een laagdrempelige manier voor burgers om in contact te komen met de lokale politiek. Verbinding is het toverwoord en de oplossing voor de huidige maatschappelijke crisis waarin we ons bevinden. Wanneer we ons verbonden met de ander voelen hangen we géén varkenskoppen aan een hek maar brengen we kleding langs, dan wil een gemeente niet het onderste uit de kan bij de aanbesteding van huishoudelijke hulp maar gewoon goede kwaliteit, dan schreeuw je niet als Hengelo’s raadslid dat ze in Enschede onze stad willen overnemen maar zoek je de samenwerking op.

De partijpolitiek voorbij

(Waarnemend) burgemeester Hermans pleitte tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Gemeente Almelo voor minder politiek gehakketak en meer (regionale) samenwerking. De Twentse Ambassade in Amsterdam en Rotterdam staat voor het uitdragen van de Twentse verbondenheid in de Randstad. Met het organiseren van Menthol Week in Hengelo heeft het antidiscriminatiebureau Artikel 1 Overijssel onder meer het doel om bezoekers te laten beseffen dat burgerschap een actieve houding vraagt als het gaat om inlevingsvermogen en solidariteit met anderen. Het zijn drie voorbeelden waarin wordt gepleit voor meer verbondenheid. De Twentse politiek is er niet bij gebaat dat er nieuwe politieke partijen ontstaan. Wat nodig is, is het creëren van een gevoel van urgentie bij politici en burgers dat we elkaar allemaal nodig hebben en dat we ons meer moeten focussen op gemeenschappelijke doelen in plaats van tegenstellingen. Dit komt terug in het nieuwe boek The Power Paradox van hoogleraar psychologie Dacher Keltner. Leiders dienen zich primair te blijven richten op de belangen en gevoelens van anderen. Leiders die dit niet doen kiezen voor eigenbelang en macht. Het zijn de leiders die we kunnen missen als kiespijn.

Marc ten Barge

Deze blog is (in aangepaste vorm) 1 juni 2016 gepubliceerd in dagblad Tubantia als opiniestuk: ‘In weerwil van alle onvrede: werk samen’.

Wie heeft het groenste idee van Hengelo?!

Om meer aandacht te vragen voor duurzaamheid en lokale groene initiatieven organiseert Stichting Groener Hengelo met de Groene Loper Hengelo de tweede editie van het evenement ‘Het groenste idee van Hengelo’ op donderdagavond 21 november 2019. Vanaf 19.30 uur (inloop vanaf 19.00 uur) zullen in Kulturhus Hasselo verschillende inspirerende sprekers aan het woord komen en een drietal bokalen en een geldprijs worden uitgereikt.

De prijsuitreiking bestaat uit drie onderdelen:

  • De uitreiking van een geldprijs van 500 euro en een wisselbokaal voor het groenste idee van Hengelo 2018
  • De uitreiking van een wisselbokaal voor de meest duurzame inwoner van Hengelo
  • De uitreiking van een wisselbokaal voor de meest duurzame ondernemer van Hengelo.
  • Winnaars ontvangen naast de bokaal een cadeaumand met duurzame producten.

Stuur je groene idee in!

Het prijswinnende groenste idee en de meest duurzame inwoner/ondernemer worden gekozen door een onafhankelijke (expert)jury op gebied van duurzaamheid. Inwoners van de gemeente Hengelo kunnen tussen 9 oktober en 11 november hun groenste idee insturen.
JA, IK DOE MEE!

Voor meer uitleg over het evenement en de inschrijving?
Meer informatie

Stichting Groener Hengelo en de Groene Loper Hengelo organiseren het Groenste idee om zo de vele duurzame initiatieven die Hengelo rijk is meer in het zonnetje te zetten.